Kitap Derleme Hizmeti
Dağınık bir malzeme, bir kitaba dönüşebilir.
Çekmecede yarım kalmış anılar, dergi dergi dağılmış makaleler, kayıt kayıt biriken söyleşiler, hatıra defterlerinde duran yıllar... Elinizdeki malzeme bir kitap olabilir, ama onu kitap yapan şey malzeme değil; kurgu, dil ve sıralamadır. Kırk yılı aşkın yazma deneyimimle malzemenizi okur, sıralarım, kurgularım — bir bütün hâline getiririm.
Kimler için?
Bir kitap için yetecek kadar malzemesi olan; ama onu nasıl bir araya getireceğini bilemeyen herkes
Anılarını / günlüklerini kitaplaştırmak isteyenler
Defter defter, sayfa sayfa biriken anıların bir kitap olabileceğini sezenler; ama hangi anıdan başlayacağını, hangisini çıkaracağını bilemeyenler.
Makalelerini bir kitap olarak toplamak isteyen akademisyen ve uzmanlar
Yıllar içinde dergilerde, gazetelerde, sempozyumlarda yazılmış makaleleri ortak bir başlık altında bütünleştirmek isteyenler.
Bir büyüğün yazılarını derlemek isteyen aileler
Vefat etmiş ya da yaşı ilerlemiş bir yakının yazılarını, mektuplarını, hatıralarını sevenleri için yayına hazırlamak isteyen aileler.
Söyleşilerini, blog yazılarını kitap yapmak isteyenler
Bir podcast'in, bir röportaj serisinin ya da yıllarca yazılmış blog yazılarının kitap olabileceğine inananlar; ama transkripsiyondan derlemeye geçmenin zorluğunu yaşayanlar.
Malzemenizi Nasıl Kitap Yaparım
Ham malzemeyi, yayına hazır bir bütüne dönüştürmenin yolu
Kitap derleme; metin okumanın hızlı bakışından, atölyenin uzun rehberliğinden farklıdır. Burada işin merkezinde malzeme vardır — bir araya getirilmesi gereken parçalar. Ben bu parçaları okur, eksiklerini görür, fazlalarını çıkarır, sıraya koyar ve aralardaki köprüleri yazarım. Bittiğinde elinizde yayınevine verilebilir bir kitap olur.
Önce malzemeyi tanımak
İlk olarak elinizdeki her şeyi okurum: defterleri, makaleleri, ses kayıtlarını (gerekirse transkript edilmiş hâlleri), e-postaları, sosyal medya yazılarını. Hangi malzeme kitaba girer, hangisi dışarıda kalır — bu kararı baştan vermek yerine her şeyi tanıdıktan sonra veririm. Çoğu zaman müşterinin "bu kesin girer" dediği bir parça çıkarılır, "bu önemsiz" dediği bir parça kitabın omurgasına dönüşür. Dış göz buna içeri girer.
Kitabın iskeleti — bir hikâye bul
Kitap, malzemenin bir araya gelmesinden ibaret değildir. Her kitabın bir iç çizgisi, bir derdi olmalıdır. Anılar kronolojiyle değil, bir temayla anlatıldığında okunur olur; makaleler tarihiyle değil, ortak bir soru etrafında dizildiğinde kitap olur. İlk hafta bu iç çizgiyi sizinle birlikte arar, bulduğumuzda kitabın bölüm planını çıkarırız. Bu, derlemenin en önemli adımıdır.
Sıralama, kesme, yumuşatma
Plan netleştiğinde malzemeyi yeniden okurum; bu kez kitap için. Hangi parça hangi bölüme, hangi sırayla girecek? Hangi paragraflar tekrar ettiği için çıkarılacak? Hangi geçişler okuru bir bölümden ötekine taşıyacak kadar yumuşak değil — bu boşluklara köprü cümleler yazacağım. Müşterinin sesini koruyarak; ama kitabın bütünlüğünü sağlayacak biçimde.
Yazarın sesini bulmak ya da korumak
Eğer kitap birinci tekil şahıs anlatımıyla ilerleyecekse — anılar, denemeler, mektuplar gibi — yazarın sesini bozmamak hayati önemdedir. Yıllarca farklı sesleri (özellikle Karakter Tasvirleri'nde ve fabllarda) yazmış biri olarak, bir yazarın kendi sesini koruyarak metni nasıl düzenleyeceğimi biliyorum. Vefat etmiş bir yakının yazıları üzerinde çalışırken ise saygı her şeyden önce gelir; ses, üslup, kelime tercihleri olduğu gibi bırakılır.
Boşlukları doldurmak — gerekirse yazmak
Bazı durumlarda — özellikle anı kitaplarında — malzeme aralarda boşluk bırakır. "1980-1985 arasında ne oldu peki?" sorusunun yanıtı çekmecede yoktur. Bu boşlukları doldurmak için sizinle oturup konuşur, eski mektupları/fotoğrafları birlikte gözden geçirir, eksik halkayı yazarız. Çoğu zaman bu doldurma seansları, kitabın en canlı bölümlerini ortaya çıkarır.
Editörlük — yayınevi gözüyle son okuma
Derleme bittikten sonra metni yayınevi gözüyle bir kez daha okurum. Başlık, alt başlık önerileri; ön söz, sunuş bölümü; arka kapak metni; içindekiler. Bunların hepsi bir kitabın yayına hazır görünmesini sağlayan ayrıntılardır. İhtiyaç hâlinde yayınevi seçimi konusunda da fikir veririm — ama bu kararı sizinle birlikte verir, sizi yayınevinin önüne hazır metinle gönderirim.
Etik çizgi — ben "ghostwriter" değilim
Bunu baştan söylemem gerekir: kitap sizin kitabınızdır. Ben malzemeyi düzenler, eksikleri doldurur, kurguyu kurar — ama yazar olarak sizin adınız kapakta yazar. Bazı durumlarda "derleyen" ya da "yayına hazırlayan" notu ile katkım belirtilir; bazı durumlarda hiç belirtilmez. Bu da sizinle baştan konuşacağımız bir konudur. Ne yaparsak yapalım, ortada açık, yazılı bir anlaşma olur.
Çalışma Şekli
Beş adımda, kapsamı ve süresi net
İlk Görüşme & Kapsam
Elinizdeki malzemeyi kısaca anlatırsınız; nasıl bir kitap hayal ettiğinizi konuşuruz. Birlikte yapılabilirliğine ve kapsamına karar veririz.
Malzeme Aktarımı
Tüm metinlerinizi, ses kayıtlarınızı, notlarınızı paylaşırsınız. Eksik gördüğüm yerleri sorular hâlinde sıralarım.
Yapı Önerisi
Bölüm planını, başlık taslağını ve kitabın iç çizgisini hazırlar, üzerinde tartışıp netleştiririz. Bu, sonraki adımların pusulasıdır.
Derleme & Yazım
Malzemeyi sıraya koyar, eksik köprüleri yazar, gerekli editörlüğü yaparım. Bu süreç kitabın hacmine göre 2-4 ay sürer.
Son Okuma & Yayına Hazırlık
Bittiğinde metni birlikte okur, düzeltmeleri yaparız. Ön söz, arka kapak metni ve yayınevi yönlendirmesi de bu adımdadır.
Malzemenizi bir kitaba dönüştürmek ister misiniz?
Elinizde dağınık yazılar, anılar, makaleler ya da kayıtlar var ve bunların bir kitaba dönüşebileceğini düşünüyorsanız; ilk yazışmada kapsamı, süreyi ve çalışma şeklini birlikte netleştirelim. Hangi malzemeden başlayacağınızdan hemen ne kadarlık bir yol olduğunu göreceksiniz.